Devlet Tiyatroları'nda Figüran Sanatçılar

BSHABERLER / M.HALUK YALÇINKAYA

Devlet Tiyatroları ve Devlet Opera ve Balesi'nde çalışan figüran sözleşmeli sanatçılar, mecliste yasalaşan sözleşmeliye kadro yasasından yararlanamayarak kadro kapsamı dışına alınmışlardır.

Plan ve bütçe komisyonunda ki görüşmelerde figüran olarak nitelendirilip kısmi zamanlı çalıştıkları savunularak kapsam dışı kaldıkları dile getirilmişlerdir.

Peki kimdir bu figüranlar?

Televizyon ve sinemada figüranlar, topluluk oluşturan, yoldan geçeni oynayan oyuncu olmayan kişilerdir. Fakat tiyatro ve opera çalışanları figüran olmamalarına rağmen sadece sanatçı kadrosu yetersizliğinde "figürasyon sözleşmesi" imzalatılmış, sanatçılardır.. Bu sanatçıların büyük bir kısmı başrol ve önemli rolleri oynayan, konservatuar ve sanat okulları mezunlarıdır. Bu figürasyon sözleşmesi sadece sanatçılarla değil, projelerde kullanılan hayvan dostlarımızın sahipleriyle, günübirilik ihtiyaç duyulan müzisyenlerle, teknik personelle ve kütüphane personelleriyle imzalanarak içinden çıkılması zor bir durum yaratmıştır. Bu skandalın üstü bu sanatçıların kısmi zamanlı çalıştıkları söylenerek kapatılmaya çalışılmaktadır. Tiyatro, opera ve balede, kısmi ya da tam zamanlı çalışma gibi bir çalışma düzeni yoktur. Sanatçılar dünyanın hiç bir yerinde 9-6 çalışan insanlar değillerdir. Sanatçılar prova döneminde provalarını yapar temsil zamanlarında sahneye çıkarak çalışırlar. Bu çalışma biçimi 40 yıllık kadrolu sanatçı içinde, kadro kapsamına alınan 1441 sanatçı içinde, figüran sözleşmeli sanatçı içinde aynıdır. Üstelik kapsam dışı bırakılan figürasyon sözleşmeli sanatçıların diğerlerinden farklı olarak sözleşmelerinde iş tanımı ve aylık ücret dışında bir farklılık yoktur. Her ikisi de 657/4b ek:8.madde kapsamında çalıştırılırlar.

Devlet tiyatroları genel müdürlüğü bu sanatçıların kapsam dışı kalma sebeplerinden birinin sınavsız girmiş olduklarına bağlamıştır. Fakat bugün kadro verilecek olan 1000 e yakın devlet tiyatroları sanatçısının sadece 80 tanesi 2021 de yapılan sınavla alınmıştır. Geri kalanı 2019-2020 sezonunda cumhurbaşkanı kararıyla sınavsız olarak 4b sanatçı pozisyonlarına alınarak düzenli maaşa bağlanmıştır. Fakat bu sanat kurumları zaten aldıkları bütün oyuncuları seçmeye tabi tutarak alır. Bu seçmeler çoğu zaman yapılan genel bir sınavdan daha zorlayıcıdır. Bazen bir rol için 200 kişi bile başvurabilmektedir. Kısacası bu sanatçılar zaten belirli niteliklere sahip eğitimli kişilerdir.

Mecliste yasalaşan sözleşmeliye kadro yasasının kültür bakanlığıyla ilgili gerekçesinde sözleşmeli görev yapan sanatçı ve personellerin, sürekli görev yapan sanatçılarla aynı statüye geçirilmesi amaçlandığı belirtilmiştir. Fakat bu, eksik uygulanarak bir grup sözleşme mağduru sanatçı kapsam dışı bırakılarak iş barışına darbe vurulmuştur.

Devlet Tiyatroları ve Devlet Opera ve Balesi figüran sözleşmeli sanatçıları yapılan yanlıştan geri dönülmesini, acilen kapsama alınmalarını en azından boşalacak olan 4b kadrolarına yerleştirilerek 3+1 den yararlanmayı talep etmektedir.