CAHİT YERCİ
  Güncelleme: 11-12-2022 15:27:00   10-12-2022 15:19:00

ONUR, ÖZGÜRLÜK, ADALET

74 yıl önce (1948’de) 10 Aralık’ta, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu’nda İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi (İHEB) kabul edilmiştir. Söz konusu bildirgenin kabul yıldönümü anısına, her yılın 10 Aralık günü, 1950 yılından beri, bütün dünyada, “İnsan Hakları Günü” olarak kutlanıyor.

BM, İHEB’in kabul edilişinin 75’inci yıldönümüne giden süreçte, bu yıl, sloganını “herkes için: onur, özgürlük ve adalet” olarak belirlemiştir (https://www.un.org/en/ , Erişim: 09/12/2022).[1]

İHEB, ırk, renk, din, cinsiyet, dil, siyasal ya da diğer görüşler, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğum ya da diğer statüler dikkate alınmaksızın, herkesin, bir insan olarak sahip olduğu, vazgeçilemez temel haklarınıilan eden önemli bir bildirgedir.Buna göre, dünyaya gelen herhangi bir kişi, dünyaya gelen bir diğer kişiden hak ve özgürlükler bakımından tamamen farksızdır  vebildirgede belirtilen bütün haklardan ve özgürlüklerden yararlanır.

Önsöz (dibace) ve 30 maddeden oluşan söz konusu bildirge, temel insan hakları olarak, “yaşam, özgürlük, güvenlik” haklarını öne çıkarmıştır (İHEB m. 3). Bildirge, belirtilen haklarla ilgili olarak,yasaklama öngören açıklamalar getirmektedir: Örneğin, köleliğin ve kulluğun (m.4), işkencenin ve insanlık onuruyla bağdaşmayan cezaların (m. 5) yasaklanması. Bildirgeye göre, herkes kanun önünde eşittir (m. 7), buna aykırı işlemlere karşı, ilgilinin mahkemeye başvurma hakkı vardır (m. 8), kimse keyfi olarak tutulamaz, alıkonamaz (m. 9), herkes, haklarının, görevlerinin ya da kendisine karşı cezai mahiyette herhangi bir isnadın belirlenmesinde tam bir eşitlikte, dâvasının bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından hak ve hukuka uygun ve adil şekilde ve açık olarak görülmesi hakkına sahiptir (m. 10). Bildirge, fikir ve sanat, mülkiyet, seyahat ve ikamet, eğitim, çalışma, adil ücret, toplantı ve gösteri, özel hayatın gizliliği ve korunması, sosyal güvenlik konularını da insana özgü hak ve özgürlükler kapsamında sıralamıştır.

Bizce, bildirgenin 21 ve 28’inci maddeleri çok önemlidir.  21’inci madde, toplumların, serbest, dönemsel, adil ve dürüst şekilde yapılmış seçimlerle ortaya çıkan halk iradesine dayanan hükümetlerle, başka deyimle, demokrasiyle yönetilmelerini öngörmektedir. 28’inci madde ise, “herkesin, bu bildirgede öngörülenhak ve özgürlüklerin tam uygulanmasını sağlayacak bir toplumsal ve uluslararası düzene hakkı vardır” açıklamasıyla, insan haklarını tamamıyla yaşama geçirecek ülke ve dünya düzenine vurgu yapılmıştır. 

Bildirgede öngörülen hak ve özgürlüklerin kullanımı ve yaşama geçmesiyle demokratik düzen arasında doğrudan, kopmaz  ve karşılıklı bir ilişki bulunmaktadır. Demokratik düzen, insan hak ve özgürlüklerine gösterilen saygı ve uygun tutumla söz konusu hak ve özgürlükleri pekiştirip geliştirirken, söz konusu hak ve özgürlüklerin kullanımı da demokratik düzeni ve bu düzenin işleyişini güçlendirmektedir.

Yukarıda, bu yılın sloganının “onur, özgürlük, adalet” olarak belirlendiği vurgulanmıştı. Bu belirleme  özellikle halkımızın bugün içinde bulunduğu koşullar dikkate alındığında çok yerindedir.

Herkesin, insanlık onuruna yaraşır ve uygun düzeyde yaşam sürmesi hakkı vardır (İHEB m. 22-23).

Bunun için, insanların, yeme-içme, barınma, ısınma ve korunmagibi temel gereksinmelerini karşılayacak

[1]İHEB m. 1: “Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar.”

düzeyde gelir sahibi olması gerekmektedir. Bir kısım emekli maaşının 3.500 TL düzeyinde, asgari ücretin açlık sınırının altında olduğu ülkemizde,  geniş bir kesim için insanlık onuruna yaraşır bir yaşam düzeyinin varlığından söz etmek mümkün değildir.

Bazı hak ve özgürlükler, doğrudan yaşamla ve yaşam kalitesiyle ilgilidir: Seyahat, tatil, eğlenme gibi. Açlık, yoksulluk sınırının altındaki yaşamlarda bu hak ve özgürlüklerin yanına bile yaklaşılamaz.

Kanun önünde herkes eşittir. İdare ve yargı, adına, sıfatına ya da konumuna göre, kimseye farklı muamele edemez. Yargı makamlarına müdahale edilemez. Ne yazık ki, ülkemizde, farklı süreçler yaşanıyor bugün.

Bugün, insan hakları günü. Ama, hiç içimden kutlamak gelmiyor!

  Bu yazı 942 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 36 32 1 3 89 24 99 +65
2 Fenerbahçe 36 29 1 6 92 31 93 +61
3 Trabzonspor 37 20 13 4 65 48 64 +17
4 Başakşehir FK 37 17 13 7 51 41 58 +10
5 Beşiktaş 37 16 13 8 51 45 56 +6
6 Kasımpaşa 37 15 14 8 60 64 53 -4
7 Alanyaspor 37 12 10 15 52 49 51 +3
8 Sivasspor 37 13 12 12 45 53 51 -8
9 Çaykur Rizespor 37 14 15 8 48 56 50 -8
10 Antalyaspor 37 12 13 12 43 48 48 -5
11 Adana Demirspor 37 10 13 14 52 55 44 -3
12 Samsunspor 37 11 16 10 41 49 43 -8
13 Kayserispor 37 11 14 12 43 55 42 -12
14 Gaziantep FK 37 11 18 8 49 57 41 -8
15 Konyaspor 37 9 14 14 39 50 41 -11
16 MKE Ankaragücü 37 8 13 16 44 48 40 -4
17 Hatayspor 37 8 15 14 43 52 38 -9
18 Fatih Karagümrük 37 9 18 10 46 51 37 -5
19 Pendikspor 37 9 18 10 42 72 37 -30
20 İstanbulspor 37 4 26 7 27 74 16 -47
Takım O G M B A Y P AV
1 Eyüpspor 34 24 7 3 77 31 75 +46
2 Göztepe 34 21 6 7 60 20 70 +40
3 Sakaryaspor 34 17 8 9 50 35 60 +15
4 Bodrumspor 34 15 7 12 43 22 57 +21
5 Çorum FK 34 16 10 8 55 36 56 +19
6 Kocaelispor 34 16 11 7 48 41 55 +7
7 Boluspor 34 15 11 8 33 35 53 -2
8 Gençlerbirliği 34 13 9 12 39 33 51 +6
9 Bandırmaspor 34 13 10 11 49 32 50 +17
10 Erzurumspor FK 34 12 11 11 30 34 44 -4
11 Ümraniyespor 34 12 15 7 40 47 43 -7
12 Manisa FK 34 9 12 13 40 40 40 0
13 Keçiörengücü 34 10 14 10 34 43 40 -9
14 Adanaspor 34 11 17 6 28 45 39 -17
15 Şanlıurfaspor 34 9 14 11 32 37 38 -5
16 Tuzlaspor 34 9 14 11 35 47 38 -12
17 Altay 34 5 25 4 16 76 10 -60
18 Giresunspor 34 2 28 4 16 71 7 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Esenler Erokspor 36 26 5 5 83 29 83 +54
2 Van Spor FK 36 24 6 6 63 37 75 +26
3 Bucaspor 1928 36 21 5 10 54 25 73 +29
4 1461 Trabzon FK 36 21 6 9 71 39 72 +32
5 Ankaraspor 36 15 8 13 45 35 58 +10
6 Yeni Mersin İdman Yurdu 36 16 10 10 50 36 58 +14
7 Beyoğlu Yeniçarşıspor 36 15 14 7 47 38 52 +9
8 Karacabey Belediye Spor 36 13 11 12 43 37 51 +6
9 Ankara Demirspor 36 15 16 5 43 46 50 -3
10 Diyarbekir Spor 36 12 15 9 39 41 45 -2
11 Kırklarelispor 36 11 14 11 33 41 44 -8
12 Altınordu 36 10 13 13 45 39 43 +6
13 Hes İlaç Afyonspor 36 10 14 12 25 38 42 -13
14 Serik Belediyespor 36 10 16 10 29 45 40 -16
15 Nazilli Belediyespor 36 11 16 9 38 57 39 -19
16 Zonguldak Kömürspor 36 11 17 8 41 57 38 -16
17 Kırşehir Futbol SK 36 5 23 8 38 76 23 -38
18 Bursaspor 36 6 22 8 28 64 23 -36
19 Adıyaman FK 36 4 25 7 28 63 19 -35
Takım O G M B A Y P AV
1 Kepezspor FAŞ 28 22 2 4 67 18 70 +49
2 Aliağa Futbol A.Ş. 28 19 0 9 60 18 66 +42
3 Ayvalıkgücü Belediyespor 28 15 6 7 40 25 52 +15
4 52 Orduspor FK 28 14 7 7 40 28 49 +12
5 İnegöl Kafkas GK 28 13 7 8 37 30 47 +7
6 Edirnespor 28 13 10 5 45 28 44 +17
7 Mardin 1969 Spor 28 12 11 5 40 34 41 +6
8 K.Çekmece Sinopspor 28 10 10 8 41 31 38 +10
9 Karabük İdmanyurdu Spor 28 10 13 5 27 44 35 -17
10 Artvin Hopaspor 28 9 12 7 33 29 34 +4
11 Talasgücü Belediyespor 28 10 14 4 34 45 34 -11
12 Kırıkkalegücü FK 28 8 15 5 31 42 29 -11
13 Gümüşhanespor 28 4 14 10 25 49 22 -24
14 Malatya Arguvanspor 28 3 21 4 21 57 13 -36
15 Tarsus İdman Yurdu 28 2 22 4 20 83 10 -63
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/05/2024 Galatasaray vs Fenerbahçe
 26/05/2024 Adana Demirspor vs Başakşehir FK
 26/05/2024 Alanyaspor vs Antalyaspor
 26/05/2024 Fatih Karagümrük vs Samsunspor
 26/05/2024 Fenerbahçe vs İstanbulspor
 26/05/2024 Hatayspor vs Çaykur Rizespor
 26/05/2024 Kasımpaşa vs Beşiktaş
 26/05/2024 Konyaspor vs Galatasaray
 26/05/2024 Pendikspor vs Gaziantep FK
 26/05/2024 Sivasspor vs Kayserispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/05/2024 Kocaelispor 0 - 2 Sakaryaspor
 11/05/2024 Erzurumspor FK 0 - 4 Eyüpspor
 11/05/2024 Boluspor 2 - 1 Çorum FK
 11/05/2024 Göztepe 1 - 1 Bodrum FK
 11/05/2024 Adanaspor 1 - 0 Bandırmaspor
 11/05/2024 Tuzlaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 11/05/2024 Şanlıurfaspor 2 - 0 Manisa FK
 10/05/2024 Giresunspor 1 - 2 Ümraniyespor
 10/05/2024 Keçiörengücü 1 - 1 Altay
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 Hük. Bursaspor 3 - 0 Van Spor FK
 04/05/2024 Altınordu 3 - 3 Ankaraspor
 04/05/2024 Bucaspor 1928 3 - 1 Diyarbekir Spor
 04/05/2024 Serik Belediyespor 0 - 6 Esenler Erokspor
 04/05/2024 Beyoğlu Yeniçarşıspor 3 - 1 Karacabey Belediye Spor
 04/05/2024 Adıyaman FK 4 - 1 Hes İlaç Afyonspor
 04/05/2024 Ankara Demirspor 5 - 2 Yeni Mersin İdman Yurdu
 04/05/2024 Kırklarelispor 1 - 3 Zonguldak Kömürspor
 04/05/2024 Kırşehir Futbol SK 4 - 5 1461 Trabzon FK
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 27/04/2024 Malatya Arguvanspor 3 - 4 Talasgücü Belediyespor
 27/04/2024 Gümüşhanespor 2 - 4 Kepezspor FAŞ
 27/04/2024 Artvin Hopaspor 0 - 1 52 Orduspor FK
 27/04/2024 Mardin 1969 Spor 4 - 2 İnegöl Kafkas GK
 27/04/2024 Tarsus İdman Yurdu 1 - 1 Karabük İdmanyurdu Spor
 27/04/2024 Ayvalıkgücü Belediyespor 1 - 0 Edirnespor
 27/04/2024 Aliağa Futbol A.Ş. 6 - 3 Kırıkkalegücü FK
HABER ARŞİVİ
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI