Gözler asgari ücret görüşmelerinde! Masadaki zam oranı...

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda asgari ücretle çalışan işçilerin yer almasıyla ilgili, “Katkı getireceğine inanıyorum” dedi.

Peki asgari ücrette beklentiler neler?

Pazarlık hangi rakamdan başlar? İşte detaylar...

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Yeminli Mali Müşavir Ahmet Kurtuluş açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “İTO Başkanı Avdagiç’in bir talebi oldu. Bu iş hayatının gerçeklerine uygun bir talep. İşletmeler son 2 senede enflasyonu öngöremedikleri için yapmış oldukları bütçeleri defalarca revize etmek durumunda kalıyorlar.

Planlama ve bütçelemede sıkıntılar yaşıyorlar. Maliyetlerin en önemli kalemlerinden biri olan işçilikle ilgili sıkıntılar yaşanıyor. Asgari ücret sadece asgari ücretlileri ilgilendirmiyor diğer ücretlileri de ilgilendiriyor.

Asgari ücret kadar olmasa da buna yakın olarak diğer ücretlere de bir artış söz konusu. İTO Başkanı burada en önemli maliyet kalemlerinden biri olan işçilikleri belirlemede beklenen enflasyona göre hareket edilmesini, öngörülebilirlik senaryolarını uygulayabilmeyi talep etmekte. Ancak sadece 2023 yılındaki beklenen ve gerçekleşen enflasyona bakarsak sene başında hükümetin açıkladığı enflasyon hedefi yüzde 30’du.

Daha sonra Merkez Bankası Başkanı bunu yüzde 57’ye revize etti, daha sonrasında da yüzde 65’e revize edildi. Enflasyon belki de yılı yüzde 70 civarında kapatacak. Beklenen enflasyon ile gerçekleşen enflasyon arasında yüzde 100’ün üzerinde sapmalar söz konusu olabilir.

TÜRK-İŞ’İN PAZARLIKTA ELİ GÜÇLENİR Mİ?

Asgari Ücret Tespit Komisyonu için toplamda 5 işveren, 5 işçi, 5 hükümet temsilcisinden oluşan 15 kişilik bir komisyondan söz ediyoruz. İşçi tarafındaki 5 kişiyi TÜRK-İŞ temsil ediyordu. Daha önceki dönemlerde bir asgari ücretli bulundurduklarını belirtiyorlardı. Şu anda sayıyı 4’e çıkaracaklar. Sonuca etki eden bir şey olur mu? Hayır, bir önceki asgari ücret belirlenirken TÜRK-İŞ ‘ben 8500 TL rakamına imza atmıyorum’ dedi. Ancak hükümet ve işveren tarafının imzaları ile asgari ücret 2023 yılı için belirlendi. Sonuca tesir edecek bir durum ortaya çıkmaz. Ancak birebir asgari ücretle çalışan kişilerin komisyon içerisinde bulunmasının olumlu etkileri olacağını düşünüyorum.

‘OLUMLU SONUÇLAR DOĞURABİLİR’

TÜRK-İŞ’in 1 sendika temsilcisi ve kalan 4 temsilciyi asgari ücretli çalışan kesimden seçmiş olmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyoruz. Sonuca etkisi olur mu? Hükümet tarafı ve işveren tarafını etkilemesi açısından olumlu sonuçlar doğurabilir.

PAZARLIK HANGİ RAKAMLARDAN BAŞLAR?

Burada tabi ki bir pazarlık masasından bahsediyoruz. İşçi temsilcileri, işveren temsilcileri ve hükümet temsilcilerinin yer aldığı bir komisyondan bahsediyoruz. İşveren kesimi ödeyeceği asgari ücreti mümkün olduğunca düşük tutmaya çalışacak, işçi kesimi de yüksek belirlenmesinde çaba sarf edecektir. Hükümet tarafı bütçe dengeleri içerisinde makul ve mantıklı önerilerin kabul görmesi için bir çaba sarf edecektir.

İşveren tarafının masaya 16 bin TL ile oturacağını, işçi kesiminin masaya 20 bin TL ile oturacağını, enflasyon etkileri göz önünde bulundurulduğunda 6 aylık enflasyonun farkının 42-43 bandında çıkacağını düşünüyorum. Hükümet tarafının 7-8 puanlık refah payı eklemesi ile birlikte yüzde 50 oranında bir asgari ücret zammı ortaya çıkacaktır.

Yüzde 50 artış yapıldığı durumda bu 17 bin 100 TL’ye denk gelmektedir. İşveren tarafının bu yüke ne kadar katlanacağına ilişkin ayrı bir pazarlığı olacaktır. Şu anda işveren destek primi 500 TL, bunun bin TL ve üzerine çıkarılması yönünde talebi olacaktır. 800-1000 TL arası bir işveren desteği olabilir. Yeni belirlenen asgari ücrette tüm yükün işverende kalmayacağını, hükümetin gerekli fedakarlığı yapacağını düşünüyorum.”

Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), memur statüsünde çalışanlara yönelik önemli bir düzenleme yaparak, hizmet borçlanmaları ile sigorta başlangıç tarihinin öne çekilmesine imkân tanıdı. SGK, Yargıtay’ın kararı üzerine memurlara yönelik önemli bir düzenleme yaptı. Buna göre hizmet borçlanması yapan memurların borçlandıkları süre, emeklilik hesaplanırken sayılabilecek. Böylece memurlara daha erken emekli olma imkânı doğacak. Hürriyet'ten Noyan Doğan'ın yazısı...

FARKLI DÜZENLEMELER MEVCUT

Ekim 2008’den itibaren memur statüsünde (4/C) ilk defa sigortalı olanların askerlik, yurtdışı, öğrencilik gibi sürelerini borçlanmaları halinde borçlandıkları süreler, sigortalılığın başlangıç tarihini öne çekmiyordu. Aynı şekilde Ekim 2008’den itibaren memur statüsünde sigortalı olan ancak bu tarihten önce SSK, Bağ-Kur ve özel sandıklar kapsamında sigortalılığı olanların da o tarihlere yönelik yaptıkları hizmet borçlanmaları sigorta başlangıç tarihini öne çekmiyor ve bu süreleri emekliliğe saydıramıyorlardı. Bilmeyenler için şunu da belirtmekte fayda var; memurların hizmet borçlanması konusunda farklı tarihlerde, farklı düzenlemeler bulunuyor.

YARGITAY NE KARAR VERDİ?

SGK, Ekim 2008 öncesi sigortalılığı bulunan, bu tarihten sonra memur statüsünde çalışmaya başlayanların hizmet borçlanmalarına yönelik yeni bir düzenleme yaptı. Düzenlemeyi de genelge olarak yayımladı. SGK’nın değişiklik yapmasının iki nedeni var. Birincisi SGK genelgesinde özetle, “Kanunun bir maddesi ile verilen bir hakkın yine Kanunun başka bir maddesi ile yok sayılması ve borçlanma yapan sigortalılar aleyhine bir uygulamanın oluşması sonucunu doğuracaktır” diyor. İkinci neden ise bu konuda Yargıtay’ın vermiş olduğu karar.

Kararın gerekçesini de şöyle özetleyeyim: Memur statüsünde çalışan, ancak 2010 yılında başka sigorta statüsünde olan bir sigortalı; borçlanma sürelerinin emeklilikte sayılmaması konusunda İzmir Hukuk Dairesi’nde dava açıyor. Hukuk süreci ile kafanızı fazla meşgul etmeyeyim. Mahkeme, borçlanılan sürelerin ilgili dönemlere mal edilemeyeceğine hükmedip, SGK lehine karar veriyor. Konu Yargıtay’a gidiyor ve Yargıtay 21. Hukuk Dairesi, mahkemenin kararını bozuyor, sigortalı lehine karar veriyor.

SİGORTA TARİHİ ÖNE ÇEKİLECEK

İşte bu gerekçelerle SGK, memurların hizmet borçlanmasının sigorta başlangıç tarihini öne çekmesi konusunda yeni bir düzenleme yaptı. Buna göre, Ekim 2008 tarihinden sonra ilk defa memur statüsünde sigortalı olunmasına karşın, bu tarihten önce SSK, Bağ-Kur ve özel sandık kapsamında sigortalılığı olanların, sigortalılık başlangıç tarihinden önceki sürelerine yönelik yapacakları askerlik, öğrencilik, yurtdışı gibi hizmet borçlanmaları geçerli sayılacak. Borçlandıkları süreler emeklilik hesabında dikkate alınacak ve sigorta başlangıç tarihleri borçlandıkları süre kadar öne çekilecek.

TÜM MEMURLARI KAPSAMIYOR

SGK, genelgesinde bu konuda bir hususa da açıklık getirdi. Evet, Ekim 2008’den sonra memur statüsünde çalışan, öncesinde ise sigortalılığı olanlara bu hak tanındı ancak uygulama, tüm sigortalılık statüleri bakımından ilk defa Ekim 2008 sonrası çalışmaya başlayan memurları kapsamayacak.

Bu çalışanların, sigortalılık tarihinden önceki borçlanma süreleri başlangıç tarihini öne çekmeyecek. Yani, ilk sigortalı oldukları tarih 2008’in ekim ayından sonra olan SSK, Bağ-Kur, özel sandık statüsünde çalışıp da memur olanlar, hizmet borçlanması yaptıklarında borçlandıkları süreler sigorta başlangıç tarihini öne çekmeyecek, emeklilikte dikkate alınmayacak.