Yerebatan Sarnıcı depreme dayanmaz

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, Yerebatan Sarnıcı’na acil müdahale ihtiyacı olduğunu belirterek, “57 gün önce teslim ettiğimiz projelerin bir an önce onaylanıp, yapının geleceğe taşınması konusunda gerekli görev ve sorumlulukların yerine getirilmesini bekliyoruz. Yapı bu haliyle depreme dayanamaz” dedi.

Dünya Miras Listesi’nde yer alan ve Türkiye’nin UNESCO’daki en iyi eseri seçilen 1500 yıllık Yerebatan Sarnıcı’nda 2017 yılından beri restorasyon sürüyor. Geçtiğimiz ekim ayında restorasyon sırasında sütun başlarında “gergi boşlukları” tespit edildi. Cumhuriyet geç dönem restorasyonunda yapılan gergi elemanlarının, sütun başlarında son bulduğu ve devamlılık oluşturmadığı belirlendi. Bu kapsamda sütunları birbirine bağlayan bir gergi sisteminin onarılması gerekliliği anlaşıldı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi yetkilileri hazırladıkları statik güçlendirme projesini Koruma Kurulu’na sundu. Ancak aradan geçen yaklaşık 2 ayın sonunda kuruldan projelerin yeni bir bilimsel heyet görüşüyle sunulması kararı çıktı.

İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat, yapının mevcut risk durumu ve yapılması gerekenleri dün Yerebatan Sarnıcı’nda düzenlediği basın toplantısıyla anlattı.  Polat, “Restorasyon sırasında geçtiğimiz aylarda yapının sütunlarını birbirine bağlayan gergilerin aslında işlevini görmediği ve boşta olduğunu fark ettik. Restorasyon yapan kurum olarak 23 Ekim’de Koruma Bölge Kurulları’na acilen proje sunduk. 57 gün önce yazdığımız yazı alanında en fazla tanınan, bilinen ve güvenilen kurulun projeleri defalarca onayladığı Prof. Dr. Feridun Çılı hocamızın hazırladığı ve onayladığı bir proje olarak gitmişti. Doğal olarak projenin incelenip onay verilmesini istedik. Ancak Koruma Kurulu konuyu 40 gün sonra değerlendirmeye aldı. 9 Aralık’ta yer görme kararı çıktı. 15 Aralık’ta kurul, bütün projelerin bizim bilim heyetimizin çalışmalarına ve ek raporlarına rağmen yeni bir bilimsel heyet görüşüyle sunulmasına karar verdi. Bu ek süre kaybı demektir” ifadelerini kullandı. 

‘Utanç olur’

Tarihi yapının acil müdahaleye ihtiyacı olduğunu vurgulayan Polat, “Sürecin önünün açılmasını ve 57 gün önce teslim ettiğimiz projelerin bir an önce onaylanıp, yapının geleceğe taşınması konusunda gerekli görev ve sorumlulukların yerine getirilmesini bekliyoruz. Yerebatan Sarnıcının hemen yanından tramvay hattı da geçiyor. Günlük bir sarsıntı ile de karşılaşıyor. Bu tür tarihi yapıların bekleyecek zamanı yok. Yıkılma tehlikesinin ötesinde bu yapıların alacağı hasarlar geri dönüşsüz hasarlardır. İstanbul’un beklediği depreme Yerebatan Sarnıcı dayanabilecek durumda değil. Gergi bağlantıları yok. Böyle bir yapıda 57 gün önce riski tespit edilmiş 2012’de bizzat Koruma Kurulu’nda onayladığı orada da zikrettiği ‘Deprem açısından dayanıklılığın incelenmesi gerekir’ denilen konuyu bugün inceliyoruz. Böyle bir yapının geleceğinin kötü senaryolarla dillendirilmesinden korkuyorum. Türkiye’nin büyük utancı olur.”

‘Kaynakla tutturulmuş’

İBB Kültür Varlıkları Daire Başkanı Oktay Özel de, “Gergi demirleri sürekli şekilde diğer sütunlara devam etmeli. Ama burada kaynakla tutturulmuş, bir devamlılık söz konusu değil. 336 sütun sarnıcının bütününde benzer durumla karşılaşılıyor” dedi.(Milliyet)